28 Mar 2015

The Force

Twee jaar geleden hoefde ik maar enkele minuten te lopen om een IJsvogel te zien. Vlak bij huis. In de oever van een kunstmatig aangelegd eilandje in onze grote plaatselijke stadsvijver was een paartje bezig een nest te betrekken. Als je even geduld had zag je er altijd wel één. Tot plotseling de baggerwerkzaamheden begonnen. Met veel lawaai van een onafgebroken actieve zuigschuit werd de rust van het naderende broedseizoen verstoord. De ingreep was ongetwijfeld nodig; mijn vertrouwen in de lokale overheid is bijna grenzeloos. Ik zag ook wel dat een beetje mammoettanker onherroepelijk vast zou lopen in onze plas, met alle nare gevolgen van dien. En over de timing is ook vast nagedacht. Maar de ijsvogels zijn vertrokken.


Vanochtend besluit ik tot een wandeling in een ander dichtbijgelegen stukje natuur. Ons 'bos', eigenlijk een stadspark en een overblijfsel van een oud landgoed. Maar ik zie meteen dat hier ook veel veranderd is. De plantsoenendienst is langs geweest. Nou ja, zo heet het allang niet meer. Het heet nu Aim Force, of zoiets. Maar de gevolgen zijn hetzelfde. Alle struiken en boompjes, die zich in alle dartelheid verstrengeld hadden, of iets te uitbundig gegroeid waren, kortom alles wat er natuurlijk uitzag, was met de grond gelijk gemaakt. Op last van de overheid. Die ochtend, op het gemeentehuis, was een bezorgde burger met verhit gezicht binnengevallen in het kantoor van het Hoofd Groencontrole en Groeibeperking. "Er zit wildgroei in het stadspark, kijk maar ik heb het op de foto...!' De ambtenaar trekt wit weg. Zijn declaraties komt hij altijd wel mee weg, maar dit kan hem de kop kosten. Wildgroei. In zijn portefeuille. Hij grijpt de telefoon en binnen twee minuten rukt de Fast Response Unit uit met groot materieel. Meedogenloos en efficient wordt er ingegrepen.


Vorig jaar broedde hier de Zwartkop. Maar het is wel veel overzichtelijker zo. Een ruimtelijker effect. En meer plek voor informatieve bordjes. Want natuur moet in de eerste plaats educatief zijn. En dat ligt niet voor de hand als je hier zomaar rondwandelt. Plantjes, struiken, vogelzang, allemaal leuk, maar zonder richtlijnen steek je er niet veel van op. Daarom verschijnen er steeds meer bordjes in het stadspark. Daarop kan je zien wat er normaal gesproken hier groeide en welke vogels je daarin vroeger kon aantreffen. Ik geniet met volle teugen.



Er steekt een fazant over, verdwaasd rondkijkend waar het struweel gebleven is. Ik verwijs haar naar loket 7.
We moeten de zaken niet erger voorstellen dan ze zijn. Op mijn verdere route kom ik zeker nog enkele overlevende struiken tegen en aan de rand van het park staat zelfs een complete boom. Voorlopig. De Bosuil, die ik er vorig jaar enkele malen zag, heeft het beleidsplan niet afgewacht. Hij wacht elders op nieuwe gemeenteraadsverkiezingen.




3 Mar 2015

Poldermodel

De Waterschapsverkiezingen staan weer voor de deur. Dat is altijd een spannende tijd. De aandacht op tv is wel wat overdreven (je zou bijna vergeten dat er ook nog verkiezingen voor de Provinciale Staten waren), maar het levert zinderende debatten op. Altijd goed voor een Brede Waterschappelijke Discussie. Wie herinnert zich niet de dijkgraaf van Hoogheemraadschap Polders Voor het Volk, die na zijn overwinning het publiek toeschreeuwde: ' Wie wil er minder water?' Emotionele momenten. Maar ja, het gaat ergens over.
Brandganzen ontvluchten de polder na de uitslag van de Waterschapsverkiezingen 2008

En nergens beseffen ze dat zo goed als in de polder. Daar zit het op het ogenblik vol met ganzen. Te vol, misschien, maar dat laat ik graag aan de politiek over. Veel Brandganzen vooral, die het ijzige klimaat in Groenland en Spitsbergen zijn ontvlucht, om hier de winter door te brengen. Als klein landje moeten wij wel opdraaien voor een groot deel van de opvang. Daar kan het Waterschap niet zo veel aan doen, dat is een Europees probleem. Ze hebben slechts een tijdelijke verblijfsvergunning, in het voorjaar moeten ze allemaal het land weer uit. Een paar illegalen blijven altijd wel hangen, maar de grote meerderheid keert terug naar hun broedgebied in het hoge noorden.
Op weg naar Groenland

Daar hebben ze het niet gemakkelijk. Ze broeden op de kale toendra's, waar het voedsel schaars is. En dat is nog het ergste niet. David Attenborough (ik heb het eerder over hem gehad) heeft voor het maken van 'Life Story' besloten dat het filmisch interessanter was, als ze hoog op de rotswanden zouden broeden. Iemand van de crew klimt dan naar boven met een mand vol geroofde kuikens en gooit die, op aanwijzing van David, één voor één over de rotswand naar beneden, zodat er mooie slow-motion opnames gemaakt kunnen worden van de arme donsballetjes, die botsend en stuiterend 80 meter omlaag vallen. Met zijn indringende stem beweert Attenborough vervolgens dat 60% van de kuikens dit avontuur overleeft, maar dat zijn gewoon stand-ins, die uit een ander nest gehaald zijn. Mooie beelden, dat wel. Ik heb hier allemaal geen bewijs voor, hoor, maar ik kijk nergens van op.
Ik ben even afgedwaald, maar als je regelmatig vogels kijkt in de polder, gaan dat soort zaken je aan het hart. Want er is veel mis. De Brandganzen gaan nog wel weg, maar er zijn andere exoten, die zich permanent gevestigd hebben. Canadese ganzen, bijvoorbeeld, grote, stoere vogels, die in Nederland steeds meer terrein winnen. Waarschijnlijk na de oorlog blijven hangen.
Canadese Ganzen

Of Nijlganzen met hun hese stemgeluid en lelijke, haast onbetrouwbare koppen. Zelfs Indische ganzen, mooi om te zien en nog klein in aantal, maar toch al enkele malen in opspraak geraakt vanwege agressief gedrag. Natuurlijk allemaal welkom, begrijp me goed, maar ze eten wel het gras weg voor onze eigen Hollandse Grauwe Gans. Daar ligt een taak voor de Waterschappen. Dus ik ga zeker stemmen. En misschien ook nog wel voor de provincie, als ik er aan denk.
Nijlgans
Agressieve Indische gans
Natuurlijk uitgezet